Transatlantykiem do Argentyny

Choć bywał na warszawskich salonach, to sporą część swego życia spędził na prowincji, tej bliskiej - sandomiersko-radomskiej i tej bardzo dalekiej - argentyńskiej. Prawdziwa sława zastukała do jego drzwi krótko przed śmiercią

Witold Marian Gombrowicz urodził się 4 sierpnia 1904 r. w Małoszycach na Sandomierszczyźnie w zamożnej rodzinie. W kilka lat później Gombrowicze przeprowadzają się do Warszawy. Tu Witold uzyskuje w 1922 r. świadectwo dojrzałości i rozpoczyna studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim. Podejmuje pierwsze próby literackie, prawdopodobnie nieudane, skoro rękopisy lądują w koszu.

Wsolę Gombrowicz poznaje w 1924 r. W czasie jednej z wizyt u brata Jerzego i jego żony Aleksandry rozpoczyna się kilkuletnia znajomość (ale nie narzeczeństwo) z Krystyną Janowską, ziemianką z pobliskich Bartodziej. W 1927 r. Gombrowicz kończy studia, rozpoczyna aplikację sądową, a po jej ukończeniu adwokacką. Kariery adwokackiej jednak nie robi. Powstają kolejne opowiadania, brulion "powieści dla kucharek". W 1933 r. nakładem wydawnictwa Rój ukazuje się zbiór opowiadań "Pamiętnik z okresu dojrzewania", w tym też czasie Gombrowicz pisze dramat "Iwona, księżniczka Burgunda". Udziela się publicystycznie, na łamach "Skamandra" daje próbkę "Ferdydurke" (w całości ukazuje się w Roju zimą 1937 r.). Bywa u Boya-Żeleńskiego, Nałkowskiej, Dołęgi-Mostowicza. Przed wybuchem wojny zdąży wydać "Iwonę,..." oraz powieść "Opętani" (pod pseudonimem Z. Niewieski). W lipcu 1939 r. na pokładzie transatlantyku "Chrobry" wypływa z Gdyni do Buenos Aires. W Argentynie Gombrowicz doświadcza biedy. Nie mogąc utrzymać się z pisarstwa, w 1947 r. rozpoczyna pracę w Banco Polaco. Na służbowej maszynie pisze "Trans-Atlantyk" i spore fragmenty "Dziennika". W 1955 r. porzuca posadę.

Współpraca z paryską "Kulturą" owocuje wydaniem pierwszego tomu "Dziennika", na fali odwilży Gombrowicz trafia też na półki księgarskie w kraju. W 1963 r., po ponad 20 latach pisarz opuszcza Argentynę, skuszony stypendium Fundacji Forda i miasta Berlin. W kraju jest za jego przyjęcie napiętnowany, za to na świecie coraz bardziej sławny. Przyczyniają się do tego liczne tłumaczenia utworów oraz głośne teatralne inscenizacje dramatów. Pod koniec 1964 r. osiedla się wraz z poznaną pół roku wcześniej Kanadyjką Ritą Labrosse w Vence na południu Francji. 28 grudnia 1968 r. biorą ślub. Gombrowicz umiera we śnie 24 lipca 1969 r.

Korzystałem z "Kalendarium życia Witolda Gombrowicza" opracowanego przez Dominikę Świtkowską.